El Travmaları

El travmaları; bıçak, cam veya makine kesileri, kapı sıkışmaları, ezilmeler, parmak kopmaları ve doku kaybıyla seyreden yaralanmaları kapsar. El cerrahisi alanının bu bölümü, ev kazasından iş kazasına uzanan geniş bir yelpazeye hitap eder. Elde deri, tendon, sinir, damar ve kemik birbirine çok yakın seyrettiği için dışarıdan küçük görünen bir kesi bile altta önemli bir hasarı gizleyebilir. Elin makineye kaptırılması ya da pres altında kalması gibi ezilme yaralanmalarında ise birden fazla yapı aynı anda zarar görebilir.

Acil durumlarda: Kanaması durmayan, parmak hareketinin ya da hissin kaybolduğu, kemiğin göründüğü veya parmak kopmasının olduğu yaralanmalarda gecikmeden acil servise başvurulmalıdır. Kanayan bölgeye temiz bir bezle bası uygulanır; şişlik artmadan yüzük çıkarılır. Kopan parça nemli bir gazlı beze sarılıp kapalı bir poşete konur ve poşet buzlu suya yerleştirilir; parça buzla doğrudan temas ettirilmez.

El Travmaları Kapsamındaki Uygulamalar

• El ve parmak yaralanmaları: Kesi, ezilme ve doku kaybında hangi yapıların etkilendiğinin belirlenmesini ve kavrama ile ince hareket yeteneğini korumayı hedefleyen onarım yaklaşımını anlatır.
• Parmak ucu ve tırnak yatağı yaralanmaları: Elin en sık yaralanan bölgesindeki doku kayıplarını, tırnak yatağı onarımını ve parmak ucunun hissini korumaya yönelik seçenekleri ele alır.

Yaralanmaya tendon ya da sinir kesisi eşlik ediyorsa onarım tendon ve sinir cerrahisi kapsamında planlanır.

İlk Değerlendirmeden Rehabilitasyona

Acil serviste yara temizlenir, kanama kontrol altına alınır, tetanoz aşısı durumu sorgulanır ve gerekirse röntgen çekilir. Plastik cerrahi muayenesinde her parmağın hissi, bükme ve açma hareketleri ve dolaşımı ayrı ayrı kontrol edilir. Kopma yaralanmalarında parçanın yeniden takılıp takılamayacağı, yaralanmanın tipine ve dokunun durumuna göre değerlendirilir; bu her olguda mümkün olmayabilir. Kırık eşlik ediyorsa ortopediyle birlikte çalışılır; onarım sonrasında el terapisi ve fizik tedavi sürecin ayrılmaz parçasıdır. İyileşme süresi yaralanmanın derinliğine, etkilenen yapılara ve rehabilitasyona uyuma göre kişiden kişiye değişir.

Zamanlamanın neden belirleyici olduğu el yaralanmalarında erken değerlendirmenin önemi yazısında anlatılır. Daha geniş doku kayıpları için travma rekonstrüksiyonu kategorisine bakabilirsiniz. Acil müdahale sonrası kontrol ve geç dönem sorunları için Bursa'daki muayene günleri ve iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.