Tendon Yaralanmaları ve Onarımı

Tendon yaralanmaları, parmak hareketini sağlayan tendonların kesilmesi ya da kopmasıdır. Tendonlar kasları kemiklere bağlayan güçlü liflerdir; kesildiklerinde ilgili parmak hareketi tümüyle kaybolur.

Elde iki tendon grubu bulunur: parmakları büken (fleksör) tendonlar avuç tarafında, açan (ekstansör) tendonlar el sırtında seyreder. Fleksör tendonlar dar kanallar içinde hareket ettiği için onarımları teknik olarak daha zordur ve yapışıklık riski daha yüksektir.

Tendon onarımında ameliyat, tedavinin yalnızca ilk yarısıdır. İkinci yarı rehabilitasyondur ve sonucu belirleyen çoğu zaman budur. Erken kontrollü hareket, tendonun çevre dokuya yapışmasını önler.

Tendon uçları, çok telli dikiş teknikleriyle karşılıklı getirilir. Dikiş sayısı arttıkça onarımın gücü artar ve erken harekete izin verilebilir.

Onarım hattı, çevre dokuya sürtünmeyi azaltmak için ince bir çevresel dikişle düzeltilir.

Fleksör tendonlarda, tendonun içinde hareket ettiği kanal yapısı korunur; aşırı açılması yapışıklığa yol açar.

Tendon kaybı varsa greft kullanılır; genellikle vücudun başka bir bölgesinden alınan bir tendon aktarılır. Bu, iki aşamalı bir süreç gerektirebilir.

İşlem bölgesel anestezi (kol bloğu) veya genel anestezi ile uygulanır. Süre, onarılacak tendon sayısına göre bir ile üç saat arasında değişir.

Kesi genişletilerek tendon uçları bulunur; geri çekilmiş uçlar yakalanarak karşı karşıya getirilir.

Onarım tamamlandıktan sonra hareket kontrol edilir. İşlem sonunda el, onarım hattını koruyacak pozisyonda atelle sabitlenir.

İlk günlerde el yüksekte tutulur. Atel, onarım hattını koruyan bir pozisyonda uygulanır ve genellikle üç-altı hafta kullanılır.

Rehabilitasyon erken başlar. Kontrollü ve sınırlı hareketler, tendonun çevre dokuya yapışmasını önler. Bu hareketler yalnızca fizyoterapistin gösterdiği biçimde yapılmalıdır; fazla zorlama onarımın kopmasına yol açar.

Aktif ve güçlü kullanıma dönüş genellikle üçüncü aydan sonra kademeli olarak sağlanır.

Tam iyileşme ve güç kazanımı altı ayı bulabilir.

Genel riskler kanama, enfeksiyon ve anesteziye bağlı istenmeyen etkilerdir.

Bu onarıma özgü en önemli iki sorun, tendonun yeniden kopması ve çevre dokuya yapışmasıdır. Kopma çoğunlukla erken dönemde ve programa uyulmadığında görülür; yapışıklık ise hareketi kısıtlar ve ek girişim gerektirebilir.

Eklem sertliği, tendon kısalığına bağlı hareket kısıtlılığı ve kavrama gücünde azalma diğer olası sorunlardır.

Fleksör tendon onarımlarında, özellikle parmak içi bölgede, sonuç daha az öngörülebilirdir.

Onarılan tendon iyileştiğinde hareket büyük ölçüde geri kazanılır. Ancak sonucun düzeyi; kesinin yerine, onarımın zamanlamasına ve rehabilitasyona uyuma bağlıdır.

Bir miktar hareket kısıtlılığı kalabilir; özellikle parmak içi bölgedeki onarımlarda tam açıklık her zaman sağlanamaz.

Beklenti, parmağın günlük yaşamdaki işlevini yeniden kazanmasıdır. Rehabilitasyona uyum, bu sonucu belirleyen en önemli etkendir.

Tendon kesisine sıklıkla sinir ve damar yaralanması eşlik eder; hepsi aynı seansta onarılır.

Rehabilitasyon, tedavinin ayrılmaz parçasıdır ve ameliyatla eşdeğer önemdedir.