Burun Şekil Bozuklukları

Burun şekil bozuklukları, burnun kemik ve kıkırdak çatısındaki farklı düzensizlikleri kapsayan geniş bir başlıktır. Burun sırtındaki kemer, burun ucunun düşüklüğü, kanat asimetrisi, sırt çökmesi ve travma sonrası oluşan deformiteler bu grupta değerlendirilir.

Bu bozukluklar tek başına veya bir arada bulunabilir. Örneğin belirgin bir kemer çoğu zaman burun ucunun düşük görünmesine eşlik eder; iki bulgu birbirini besleyerek burnun uzun ve ağır algılanmasına yol açar. Bu nedenle değerlendirme tek bir bulguya değil, burnun bütününe yöneliktir.

Şekil bozukluklarının bir bölümü yalnızca görünümle ilgiliyken, bir bölümü solunumu da etkiler. Özellikle travma sonrası oluşan deformitelerde iç yapılarda da hasar bulunma olasılığı yüksektir. Bu yüzden planlama yalnızca dış hatlar üzerinden yapılmaz.

Burun sırtındaki kemer, kemik ve kıkırdak bileşenin birlikte oluşturduğu bir çıkıntıdır. Yalnızca kemik kısmı alçaltıldığında kıkırdak bölüm belirgin kalabilir; bu nedenle düzeltme iki bileşeni birlikte ele almalıdır.

Burun ucunun düşüklüğü iki farklı nedenden kaynaklanabilir: kıkırdak desteğinin zayıflığı ya da septumun ön bölümünün uzun olması. Neden farklı olduğunda çözüm de farklıdır; destek zayıflığında greft, uzunluk fazlasında kısaltma gerekir.

Sırt çökmesi (semer burun) genellikle septumun taşıyıcı bölümünün travma, enfeksiyon veya önceki cerrahi nedeniyle kaybedilmesine bağlıdır. Bu tabloda yalnızca dolgu yapmak yetmez; taşıyıcı yapının yeniden inşa edilmesi gerekir.

Burun şeklini belirleyen başlıca etken kalıtımdır. Burun sırtındaki kemer, geniş ya da düşük bir uç ve kalın cilt yapısı çoğu zaman aile içinde benzer biçimde görülür ve ergenlikte yüzün büyümesiyle birlikte belirginleşir.

Sonradan gelişen bozuklukların başında travma gelir. Darbe sonrası septumda kan birikmesi (septal hematom) zamanında boşaltılmazsa kıkırdak beslenemez ve eriyebilir; bu durum yıllar içinde burun sırtında çökmeye, yani semer buruna yol açabilir. Benzer bir tablo septumu etkileyen enfeksiyonlar ve bazı iltihabi hastalıklar sonrasında da görülebilir. Önceki burun ameliyatlarında destek yapıların fazla zayıflatılması ise sırtta düzensizliğe, uçta düşmeye ya da orta bölümde çöküntüye neden olabilir; bu durumlar revizyon rinoplasti kapsamında değerlendirilir.

Yaşlanma da burnun şeklini değiştirir. Burun ucunu taşıyan bağlar zamanla gevşer, uç aşağı doğru iner ve burun daha uzun görünür. Bu nedenle ileri yaşta başvuran kişilerde planlama, kıkırdak desteğinin güçlendirilmesine özellikle odaklanır.

Kemer düzeltmesinde iki temel yaklaşım vardır. Klasik yöntemde sırt alçaltılır ve açılan çatı, burun kemikleri orta hatta yaklaştırılarak yeniden kapatılır; orta çatının desteklenmesi için yayıcı greftler kullanılır. Çatı koruyucu yöntemde ise sırtın kendi yüzeyi korunarak altından alçaltma yapılır; uygun anatomilerde daha doğal bir sırt çizgisi sağlayabilir.

Burun ucunun düşüklüğünde destek greftleri ve rotasyon dikişleri kullanılır. Uzun burunlarda septumun ön bölümü kısaltılır ve uç yukarı konumlandırılır.

Sırt çökmesinde yapısal onarım gerekir. Septum kıkırdağı yetersizse kaburga kıkırdağı ile taşıyıcı bir çatı kurulur. Bu, teknik olarak kapsamlı bir rekonstrüksiyondur ve basit bir dolgu işleminden farklıdır.

Kanat genişliğinde, kanat taban daraltması ayrı bir aşama olarak planlanır ve genellikle işlemin sonunda uygulanır.

Ameliyatsız yöntemlerin yeri bozukluğun türüne göre değişir. Burun kökündeki derinlik, eski bir darbeden kalan küçük çöküntüler ve hafif kemerlerde, kemerin üstündeki ve altındaki boşlukların dolgu uygulamaları ile doldurulması profilin daha düz algılanmasını sağlayabilir. Bu yaklaşım kemeri ortadan kaldırmaz; burnu bir miktar büyüterek çizgiyi dengeler ve etkisi zamanla azalır.

Belirgin kemer, uzun burun, geniş kanatlar ve desteğini yitirmiş bir uç dolguyla düzeltilemez. Semer burunda eksik olan taşıyıcı yapıdır; yalnızca hacim eklemek bu eksikliği gidermez. Yağ bezlerinden zengin kalın bir ciltte düzenli cilt bakımı ve dermatolojik tedaviler cilt kalitesine katkı sağlayabilir, ancak alttaki kıkırdak yapıyı değiştirmez.

Sorun burun ucuyla sınırlıysa burun ucu estetiği, sapma ön plandaysa burun eğriliği sayfaları ayrıntılı bilgi sunar. Bursa'da hangi bulgunun kamuflajla, hangisinin cerrahiyle ele alınacağını konuşmak için muayene günleri ve iletişim sayfasından randevu bilgisi alınabilir.

İşlem genel anestezi altında uygulanır. Süre, düzeltmenin kapsamına göre iki ile dört saat arasında değişebilir; yapısal rekonstrüksiyon gerektiren durumlarda daha uzun olabilir.

Cerrahi sırasında önce çatıya ulaşılır. Sırt yüksekliği planlanan düzeye getirilir, gerekiyorsa osteotomilerle kemikler yeniden konumlandırılır. Orta çatı desteklenir. Ardından burun ucu şekillendirilir ve destek greftleri yerleştirilir.

Kanat düzenlemesi gerekiyorsa en son yapılır. İşlem sonunda burun içi destekler ve dış atel uygulanır.

Genel anestezi tercih edilir. Kapsamlı rekonstrüksiyon planlanan durumlarda işlem süresi uzayabileceğinden anestezi değerlendirmesi ayrıntılı yapılır.

Hastanede kalış genellikle bir gecedir. Kaburga kıkırdağı kullanıldıysa göğüs bölgesine yönelik ağrı yönetimi de planlanır.

İlk iki gün ödem ve morluğun en belirgin olduğu dönemdir. Kemik düzeltmesi yapılan girişimlerde morarma daha belirgin olabilir ve genellikle iki hafta içinde kaybolur.

Atel ve destekler birinci haftada çıkarılır. İlk ay sonunda sosyal görünüm büyük ölçüde normale döner.

Sırt çizgisinin tam olarak oturması ve burun ucundaki ödemin çözülmesi aylar alır. Kapsamlı rekonstrüksiyon yapılan durumlarda bu süre daha uzundur. Düzenli kontroller sürecin izlenmesi açısından önemlidir.

Genel riskler kanama, enfeksiyon ve anesteziye bağlı istenmeyen etkilerdir. Bu girişime özgü sorunlar arasında sırt üzerinde düzensizlik veya basamaklanma, asimetri, burun ucunda zamanla düşme, ödemin uzun sürmesi ve solunumda değişiklik sayılabilir.

İnce ciltli burunlarda çatıdaki en küçük düzensizlik yüzeye yansıyabilir. Kalın ciltli burunlarda ise yapılan inceltmelerin dışarıya yansıması sınırlı kalabilir ve ödem uzun sürer.

Kaburga kıkırdağı kullanılan durumlarda greftin zamanla kıvrılması, göğüs bölgesinde iz ve ağrı gibi ek riskler bulunur. Bu seçenek yalnızca gerektiğinde ve gerekçesi anlatılarak tercih edilir.

Kemik ve kıkırdak yapıya yapılan düzeltmeler kalıcıdır. Sırt çizgisi ve burun uzunluğu gibi ölçütlerde sağlanan değişim uzun vadede korunur.

Burun ucu, destek yapısı iyi kurulmadığında yıllar içinde düşme eğilimi gösterebilir. Bu nedenle şekillendirme kadar destek de sonucun kalıcılığını belirler.

Beklenti, kişinin kendi yüz karakteriyle uyumlu bir denge kurmak üzerine kurulur. Farklı bir yüz tipine ait bir burun modelinin kopyalanması gerçekçi bir hedef değildir ve çoğu zaman uyumsuz bir sonuç verir.

Şekil bozuklukları çoğu zaman solunum sorunlarıyla birlikte bulunur; septum ve konka girişimleri aynı seansta planlanır.

Profil dengesi için çene projeksiyonuna yönelik değerlendirme yapılabilir. Kanat genişliği belirginse kanat taban daraltması plana eklenir.